Η χειράμαξα κήπου, ο φούρνος του Χότζα και η ψυχή

Το πρώτο καρότσι κήπου που εξυπηρετούσε τη γειτονιά, την οποία γειτονιά συνέθεταν εξ΄ ολοκλήρου οικείοι, μεταποιήθηκε πριν αρκετά χρόνια σε «φούρνο του Χότζα». Τον κυλούσες, το «φούρνο του Χότζα», και τον έπαιρνες όπου ήθελες, πολύ εύκολα και πολύ γρήγορα.

Κατασκευή

Από ότι θυμάμαι ο φούρνος (το φουρνί) έγινε ως εξής:

Στη χειράμαξα μπήκε σαν βάση ένα μίγμα λάσπης από χώμα και άχυρο. Μετά τοποθετήθηκε επάνω ένα μικρό πιθάρι «κουμνούα ή κουμνούδα», με το στόμιο προς την πλευρά των χειρολαβών και διανοίχτηκε μια μικρή τρύπα διαμέτρου 3 περίπου εκατοστών από πάνω (σε μια πλευρά του πιθαριού που τώρα αποτελούσε την κορυφή). Έγινε επάλειψη της κουμνούδας (πιθαριού) με λάσπη από άχυρο και αργιλώδες χώμα  – χρώματος κόκκινου-,  πάχους περίπου 5-7 εκατοστών, με τέτοιο τρόπο που η επάλειψη να καταλαμβάνει όλο το πλάτος και μήκος της κούπας τής χειράμαξας. Μετά, σε όλη την εξωτερική του επιφάνεια στρώθηκαν, σαν μωσαϊκό, μικρά μικρά τεμάχια από σπασμένα κεραμίδια, κ.λπ.

Το κατασκεύασμα παρέμεινε για 2-3 μέρες ώσπου το μίγμα στέγνωσε από τον αέρα και τον ήλιο. Μετά έγινε επάλειψη τής κατασκευής με πυκνόρρευστο μίγμα από γύψο και νερό για να αποτελέσει την τελική επιφάνεια.

Πρώτο άναμμα

Η έναρξη τού ανάμματος είναι λίγο δύσκολη. Γιαυτό θα πρέπει στο στόμιο του φούρνου, λίγο προς τα μέσα, να τοποθετήσουμε λίγα λεπτά κλαδιά τα οποία αρχικά ανάβουν μετά δυσκολίας αλλά σιγά σιγά με την συμπλήρωση και άλλων κλαδιών η φωτά γίνεται τέλεια. Μετά, η φωτιά μεταφέρεται εντελώς μέσα στο φουρνάκι, όπου εκεί μπορούν να προστεθούν και πιο χοντρά τεμάχια ξύλου. Η διαδικασία ανάμματος συνεχίζεται μέχρι το φουρνάκι να «πυρώσει» για να είναι έτοιμο να υποδεχθεί το κρέας.

 Από πού καταλαβαίνουμε ότι ο φούρνος  «πύρωσε»;

Ο δείκτης ότι πύρωσε πολύ καλά ο φούρνος και είναι πανέτοιμος για να τοποθετήσουμε μέσα το κρέας είναι:

Το εσωτερικό του μικρού πιθαριού γίνει ολόασπρο. Αυτό σημαίνει ότι το φουρνάκι είναι έτοιμο.

Για να επιβεβαιώσουμε και πρακτικά την οπτική παρατήρηση ότι το εσωτερικό είναι κάτασπρο, σύρουμε με ένα μακρύ κλαδί μια ευθεία γραμμή προς μία πλευρά του εσωτερικού του φούρνου.  Αν σχηματιστεί μια μαύρη (καρβουνιασμένη) γραμμή και αμέσως (αστραπιαία) εξαφανιστεί αυτή η γραμμή, τότε ο φούρνος είναι πανέτοιμος να δεχτεί το κρέας για να το ψήσει όπως πρέπει.

Όταν χρησιμοποιείται ο φούρνος για πρώτη φορά ή πέρασε πολύ καιρός από το προηγούμενο άναμμά του, τότε θα πρέπει να τον πυρώσουμε δυο με τρεις φορές (σε διαφορετικές μέρες χωρίς να βάλουμε μέσα κρέας) για να «ψηθούν καλά τα τοιχώματα του μικρού πιθαριού».

Πώς γίνεται η τοποθέτηση του κρέατος;

Το κρέας (κατσίκι, αρνί, βοδινό), κόβεται σε μεγάλα τεμάχια. Αλατοπιπερώνονται και τα τυλίγουμε σε αντικολλητικό χαρτί ψησίματος, πάντοτε 2-3 μαζί. Μετά τα τυλίγουμε ξανά με αλουμινόχαρτο. Βγαίνουν από το φούρνο όλα τα κάρβουνα και τοποθετούμε μέσα τα περιτυλιγμένα τεμάχια τού κρέατος. Κλείνουμε το στόμιο τού φούρνου με ένα μικρό μάρμαρο, όσο να καλύπτει το στόμιο, και το επιχρίουμε προσεκτικά με λάσπη, όπως και την τρύπα στην κορυφή, με τέτοιο τρόπο ώστε να μην μπαίνει οξυγόνο. Θα το καταλάβουμε ότι κάναμε καλή δουλειά αν δεν βγαίνει καθόλου καπνό. Αφήνουμε το κρέας το ολιγότερο τέσσερις ώρες.

Ίσως να υπάρχουν και άλλοι τρόποι κατασκευής τέτοιου παραδοσιακού  μικρού φούρνου. Εγώ τέτοια μέθοδο ακολούθησα με οδηγίες ενός γηραιού, έμπειρου σε τέτοια θέματα, ανθρώπου. Το αποτέλεσμα είναι άριστο. Η «κουμνούα ή κουμνούδα» χωράει περίπου οκτώ κιλά κρέας. Μέσα στο πυρωμένο φουρνί βάζουμε ό,τι …επιτάξει η φαντασία μας. Π.χ. αφού βγάλουμε τα κάρβουνα και πριν βάλουμε το κρέας, στρώνουμε από κάτω μικρά κλαδιά από σχίνο. (Pistacia lentisqus). Μέσα στο κρέας μπορούμε να βάλουμε και από ένα φύλλο δάφνης. Επίσης τυλίγουμε σε αλουμινόχαρτο ακαθάριστες πατάτες (αφού τις πλύνουμε καλά) και τις ρίχνουμε και αυτές μέσα στο φουρνί.

Χθες, σήμερα και αύριο

Όταν η χειράμαξα ήταν στα καλά της (δεν ήταν σάπια) την έπαιρνα όπου ήθελα. Μια στην πρόσοψη του σπιτιού, μια στην βόρεια πλευρά και μια στην ανατολική. Το έκανα για τον άνεμο (να διοχετεύω τον καπνό όπου ήθελα), την αισθητική του χώρου και για να θυμούμαι τη φράση από τη θυμοσοφία του λαού μας «σαν τον φούρνο του Χότζα».

Σήμερα ο φούρνος είναι ακίνητος. Τα πόδια τής χειράμαξας έλιωσαν, η μια της πλευρά υποβαστάζεται από τεμάχια ξύλου, ο τροχός είναι ακίνητος και το κύριο σώμα της υποβαστάζεται από ένα «μισοκέρτικο» σαπισμένο στέλεχος και γενικά η όλη κορμοστασιά τού κατασκευάσματος κινδυνεύει να καταρρεύσει. Εκτός των άλλων ο πανδαμάτωρ χρόνος αφαίρεσε από το φούρνο και την αισθητική, την ωραιότητα.

Το ψήσιμο όμως του κρέατος παραμένει αγέρωχο, ακμαίο, σε ψηλά επίπεδα. Το «κρέας το κλέφτικο» -όπως λέγεται- κάθε φορά γίνεται και καλύτερο. Βέβαια το κάθε φορά, νοείται τέσσερις με πέντε φορές …το χρόνο.

Τελικά η ψυχή τού κατασκευάσματος παραμένει αδολίευτη, καθάρια και λαμπερή σαν  … τη φωτιά. Το σώμα που την υποβαστάζει είναι σάπιο, έτοιμο να καταρρεύσει μια για πάντα.

Όταν έλθει ή ώρα τής τελειωτικής κατάρρευσης, προσεκτικά θα αφαιρέσω τα σάπια μέρη τής χειράμαξας και θα κτίσω γύρω – γύρω ένα ωραίο περιτείχισμα με τούβλα για να υποβαστάζεται ο φούρνος  -η ψυχή- τού κατασκευάσματος για να συνεχίσει έτσι απρόσκοπτα να ψήνει «κλέφτικο κρέας».

Βλέπουμε λοιπόν ότι αν το θελήσει κάποιος να  διατηρήσει  καθαρή, αμόλυντη  και ακτύπητη την ψυχή του από τη φθορά του χρόνου, μπορεί να το καταφέρει άσχετα αν το σώμα φθαρεί από ασθένειες, κακουχίες και βάσανα. …Εκτός βέβαια και αν καταρρεύσει και το μικρό πιθάρι, που είναι η ψυχή της όλης υπόθεσης, οπότε όλο το κατασκεύασμα πάει περίπατο.

…Πάει  …στο πυρ το εξώτερο.

Advertisements
This entry was posted in Μαγειρική. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s